Bir AI fikri demoda iyi görünebilir, ama bu yatırım yapmaya hazır olduğu anlamına gelmeyebilir. Kullanım senaryosunu, eldeki kanıtı, işi kimin sahipleneceğini ve çözümün çalışması için gereken koşulları birlikte inceliyoruz.

Aşağıdaki 13 alandan ihtiyacınıza en yakın olanla başlayabilirsiniz. Her alan sizi kendi kapsamı, yöntemi, çıktıları, kontrolleri ve ekipler arası aktarımı tanımlanmış bir çalışmaya götürüyor.

generative-ai-hub-hero.png

Birlikte çalıştığımız 500'den fazla markadan birkaçı

Tüm referansları gör
  • Kuveyt Türk
  • Yves Rocher
  • A101
  • Defacto
  • English Home
  • Milliyet
  • Axa Hayat Emeklilik
  • Amazon
  • BMW
  • Shell
  • Hyundai
  • PepsiCo
  • Red Bull
  • MediaMarkt
  • Decathlon
  • Trendyol
  • Hepsiburada
  • Sahibinden.com
  • Bayer
  • Sanofi
  • EY
  • KPMG
  • DenizBank
  • Acıbadem Sağlık Grubu

Bazı ekipler bir AI fikrinin yatırıma değip değmeyeceğini anlamaya çalışıyor. Bazılarıysa geliştirme, test, yönetişim, operasyon veya benimseme tarafında belirli bir işi çözmek istiyor. Bu 13 alan, her ihtiyaca anlaşılır bir başlangıç noktası veriyor.

Karar Verin ve Yönetin

Ne yapmalıyız, ne kadar hazırız ve nasıl kontrol edeceğiz?

Geliştirin ve Entegre Edin

Hangi üretim yetkinliğini oluşturacağız?

Güvence Altına Alın ve İşletin

Güvenebilir, güvenli biçimde yayına alabilir ve işletebilir miyiz?

Benimseyin ve Ölçekleyin

İnsanlar doğru kullanacak ve değer üretecek mi?

Bir geliştirme kararı için kullanım senaryosunun sınırı, beklenen sonuç, gerekli veriye erişim ve son kararı verecek kişi baştan belli olmalı. Modelin verdiği tek bir iyi yanıt, sistemin günlük işte nasıl davranacağını göstermiyor.

Bu yüzden iş hedefiyle birlikte workflow'u, entegrasyonları, riskleri ve operasyonu inceliyoruz. Elde edilen kanıt ilerleme, deney yapma, eksikleri hazırlama veya durma kararlarından hangisini destekliyor, bunu birlikte değerlendiriyoruz.

AI sisteminin ne yapabileceği, hangi noktada insan kontrolü gerektiği ve kanıt zayıf kaldığında nasıl ilerleyeceği açık olmalı. Bu sınırları belirliyor, temsili örnekleri değerlendiriyor ve işin sonraki ekibe nasıl aktarılacağını planlıyoruz. Teknik ve pratik yaklaşımımızı Zeo AI Blog yazılarımızda da ele alıyoruz.

Bunu bizimle konuşmadan önce kendiniz kontrol edebilirsiniz. Bu 13 alanın altındaki 87 çalışma toplam 348 adımı tek tek yazıyor. 348 adımın her birinde hem AI'ın hangi işi üstlendiği hem de o adımı onaylayan sorumlunun kim olduğu belirtiliyor. 87 çalışmanın hepsi ayrıca hangi standartlara göre yürüdüğünü de söylüyor. Bu, yedi yayımlanmış çerçeveye yapılan 205 atıf demek. Aralarında ISO/IEC 42001, NIST Yapay Zeka Risk Yönetimi Çerçevesi, AB Yapay Zeka Yasası ve OWASP Top 10 for LLM Applications var.

Bu işin insan tarafına ve arkasındaki ürün deneyimine dair kısa bir not.

Bu işte beni asıl heyecanlandıran, teknolojinin kendisi değil onu kullanan insanlar için ne anlama geldiği. Bir ekip insan düşüncesinin değerli kıldığı şeyi yakalayıp AI'ın işlem gücüyle birleştirdiğinde, gerçek bir açılım oluyor. Öne çıkmaya hazır şirketler için de, işinin yaratıcı ve karar gerektiren kısmına daha çok zaman ayırabilen ekipler için de. Generative AI Danışmanlığımızı da tam bunu sağlamak için kuruyoruz.

Bu işe kendi şirketimizden başladık. Danışmanlarımız bugün production'da çalışan 100'den fazla otomasyon workflow'u üzerinden ilerliyor. Hepsi, yakın bir raporlama döneminde 90.000'in üzerinde production request'ini ve 120M+ token'ı işleyen, sağlayıcıdan bağımsız bir LiteLLM katmanına bağlı. Bu da ayda 700 saatten fazla danışman zamanını tekrar eden işlerden alıp karar gerektiren işlere kaydırdı. Doğrulama kontrol noktaları, insan incelemesi ve izlenen çalıştırma kayıtları bunların tamamında zorunlu.

Zeo'da 2011'den gelen bir deneyimin üzerine inşa ediyoruz. Son beş yılda kendi yazılım ürünlerimizi geliştiriyoruz ve AI ile gerçek problemleri çözmeye ciddi emek koyuyoruz, bunu sadece konuşmuyoruz. Bu çalışma, size pazarlama tavsiyesinden fazlasını sunduğumuzu gururla söylememi sağlıyor. AI dönüşümünüzde birlikte çalışmayı ve şirketinize özgü, rekabetçi bir değer kurmanıza yardımcı olmayı dört gözle bekliyorum.

Yiğit Konur, Generative AI Danışman & Stratejist

Dört adım, ihtiyacı tanımlamaktan teslimat sonrası değerlendirmeye kadar ilerliyor. Her adımın neyi kapsadığı çalışmanın kapsamına göre değişiyor; bunu başlamadan önce netleştiriyoruz.

  1. İhtiyacı tanımlıyoruz

    Problemi ve uygulanabilirliği değerlendiriyor, kaynak ve maliyet çerçevesini çıkarıyor, ardından kapsamı ve teklifi netleştiriyoruz.

    3a-ihtiyac-analizi-min.svg
  2. Çalışmayı hazırlıyoruz

    Projeyi başlatıyor, doğru kişileri bir araya getiriyor, ihtiyaç duyulan kaynak ve araçları belirliyoruz.

    3b-generative-ai-uygulamalari-ile-tanisma-min.svg
  3. Çözüm yaklaşımını geliştiriyoruz

    Değişim ve veri danışmanlığını yürütüyor, modeli seçiyor ve çalışma için kararlaştırılan yaklaşımı optimize ediyoruz.

    3c-generative-ai-danismanligi-min.svg
  4. Sonuçları gözden geçiriyoruz

    Model davranışını, güvenlik ve etik sorularını, ayrıca çalışma kapsamında kararlaştırılan destek ve bakım ihtiyacını yeniden değerlendiriyoruz.

    3d-danismanlik-bakimi-min.svg

Zeo'da operasyonda çalışan her danışmanın güvenli LLM erişimi ve eğitimi var, AI günlük işin içinde duruyor. Beşi AI Bootcamp'imizden geçti ve neyin değişmesini beklediğini yazdı.

  • Ozan Ketenci

    Generative AI, günlük hayatımızı ve temas ettiği her sektörü değiştirebilecek çok büyük bir potansiyele sahip. Teknoloji geliştikçe yaratıcılık, problem çözme ve inovasyon tarafındaki kullanım alanları da genişliyor. Gerçekçi görsel, video ve müzik üretiminden ilaç araştırmalarına ve tasarıma kadar birbirinden oldukça farklı alanlar bunun içinde yer alıyor. Bu kapsamın büyümeye devam edeceğini ve birçok sektörde derin bir etki yaratacağını düşünüyorum. E-ticaret, sağlık, finans ve başka sektörler, generative AI'ı ilgi çekici ve kişiselleştirilmiş deneyimler oluşturmak, iş süreçlerini optimize etmek için kullanabilecek.

    Benzersiz içerik ve çözümler üretebilmesi yeni olasılıkların önünü açacak, verimliliği artıracak.

    Ozan Ketenci
  • Samet Özsüleyman

    Generative AI, SEO ve dijital pazarlamayla birlikte başka sektörleri de dönüştürme potansiyeline sahip ve yakın gelecekte hayatımızda önemli bir rol oynayacak. Kişiselleştirilmiş deneyimler, daha etkili pazarlama, veriyi daha hızlı yorumlama ve daha hızlı aksiyon alma gibi kullanım biçimleri göreceğiz. Ürün ve hizmetler gelişecek, müşteri iletişimi gibi iş süreçleri daha verimli hale gelecek. Bu gelişmelere ayak uyduramayan kurumlar, AI'ı işine dahil eden şirketlerin gerisinde kalacak.

    Kendi sektörünüzde kullanabileceğiniz AI uygulamalarını vakit kaybetmeden planlamaya başlamalısınız.

    Samet Özsüleyman
  • Hande Parmaksız

    Generative AI'la birlikte bilgisayar devrimi kadar etkili olabilecek bir dönüşüme tanıklık ediyoruz. Bu, iş hayatı ve endüstriler için tarihi bir an. Bugün çoğumuz için teknoloji hâlâ ChatGPT gibi büyük generative AI arayüzlerini işte veya günlük hayatta kullanmakla sınırlı görünüyor. Oysa bu, teknolojinin potansiyelinin yalnızca yüzeyi. Modelleri içerik üretiminin ötesinde kendi workflow'larına ve müşteri süreçlerine dahil eden işletmeler, önümüzdeki yıllarda çok büyük rekabet avantajları elde edecek.

    Generative AI'ın en kısa sürede tüm yönetim kurullarının gündemine girmesi gerektiğine inanıyorum.

    Hande Parmaksız
  • Can Mutioğlu

    AI'ı bugün ve geleceğin en heyecan verici teknolojisi olarak görüyorum. Potansiyelinin sınırsız olduğuna inanıyorum. Henüz buzdağının görünen kısmındayız. AI hızla gelişiyor ve farklı sektörlerde neler yapabileceğinin önemli bir bölümü hâlâ keşfedilmiş değil. Dijital işlerde şimdiden büyük bir etki yarattı, ilerleyen yıllarda başka endüstrileri yeniden şekillendiren atılımlar göreceğiz.

    AI'ın potansiyeli büyümeye devam edecek. Hiçbir sektör verimlilik ve ilerleme açısından sunduğu bu fırsatı göz ardı edemez. Her yeni adımda başka boyutlar keşfedecek ve AI'ın doyum noktası olmadığını göreceğiz.

    Can Mutioğlu
  • Ezgi Gülsen Yaylı

    Büyük teknoloji şirketlerinin generative AI alanındaki çalışmalarının önümüzdeki yıllarda çok daha geniş bir etki yaratması muhtemel. Sanat ve tasarım gibi yaratıcı sektörlerde, ayrıca sağlık ve finans gibi hassas alanlarda yeni çalışma biçimlerinin ortaya çıkmasını bekliyorum. Teknoloji günlük hayata girdikçe etik ve risk sorularını da beraberinde getiriyor. Yeni gelişmeleri yakından takip edip deneyimleyebilmek, generative AI'ı benim için son yılların en heyecan verici potansiyeli haline getiriyor.

    Gelecekte generative AI'ın toplumun yararına daha fazla kullanıldığını görmeyi sabırsızlıkla bekliyorum.

    Ezgi Gülsen Yaylı

Zeo 2011'den bu yana altı farklı alanda 500'den fazla markayla çalıştı. Aşağıda, bu sayfanın ait olduğu alanın liderlerini görüyorsunuz.

Modeller, retrieval, değerlendirme ve gözlemlenebilirlik çalışan bir sistemin ayrı katmanları. Bu sistemleri kurup işlettiğimiz araçlar bunlar.

Modeller ve bulut platformları

  • AnthropicHub'ın merkezindeki soru, etkileyici bir demonun AI sisteminin kabul edilebilir maliyetle ve güvenli biçimde işletilebileceğini gösterip göstermediği. Önerilen sistemin yatırım ve production'a geçiş için hazır olup olmadığını değerlendirirken 13 alt hizmetin tamamında Claude'un extended thinking ve tool use yeteneklerini ana model tabanı olarak kullanıyoruz.
  • OpenAIHub'ın üçüncü SSS yanıtında vurgulandığı gibi model ve tedarikçi seçimini varsayılan tercihlere bırakmıyor, sistemli karşılaştırma yapıyoruz. AI Strategy, AI Product Development ve Conversational AI çalışmalarında open-weights modelleri ve uzmanlaşmış API'leri değerlendirirken OpenAI'ı ticari model tabanı olarak kullanıyoruz.

Agent ve otomasyon framework'leri

  • LangChainHub'ın ikinci bölümü kritik kararların insanlarda kalmasını şart koşuyor. AI Application Development ve AI Automation çalışmalarında insan onay noktalarını LangChain'in orchestration bileşenleri ve interrupt kalıplarıyla kuruyoruz.
  • LlamaIndexEnterprise Knowledge Systems & RAG, veri gizliliği ve kaynağa dayalı retrieval hakkındaki ilk SSS sorusunu karşılayan temel hub yeteneklerinden biri. LlamaIndex ile getirilen pasajdan özgün belgeye kadar açık kaynak izini koruyor, kurumsal bilgi uygulamalarında audit yapılabilmesini destekliyoruz.
  • n8nAI Automation & Workflow Transformation kapsamında otomasyondan önce süreçleri uçtan uca çıkarıyoruz. Model kararlarını n8n ile iş API'lerine bağlarken istisna yönetimini ve insan onayı adımlarını akışın görünür parçaları olarak tutuyoruz.
  • LangGraphAI Agent Development çalışmalarında tek turlu bot'ların ötesine geçerek çok adımlı agentic workflow'lar kuruyoruz. LangGraph'ın stateful grafik yapısıyla çok agent'lı koordinasyonu tasarlıyor, test ediyor ve açık insan onayı noktalarıyla yönetiyoruz.
  • Credo AIAI Governance & Responsible AI kapsamında kurumsal risk komitelerinin ve EU AI Act ile ISO 42001 gibi standartların beklentilerini karşılayan resmi çerçeveler gerekiyor. Credo AI ile bu gereksinimleri modeller ve tedarikçi sistemleri üzerinde sürekli çalışan politika kontrollerine çeviriyoruz.
  • PromptfooAI Security & Red Teaming ile AI Evaluation & Assurance çalışmalarında Promptfoo kullanıyoruz. Prompt şablonlarını ve model pipeline'larını production'a geçmeden önce otomatik saldırı testleri ve regresyon setleriyle sınıyoruz.
  • UnstructuredData Engineering for AI çalışmaları temiz belge alımıyla başlıyor. Unstructured ile karmaşık PDF'leri, finansal tabloları ve taranmış belgeleri embedding öncesinde yapısal öğelere ayırarak kurumsal RAG pipeline'larındaki temel hata noktasını ele alıyoruz.
  • MCP-ScanAgentic mimariler araç bağlantısı için Model Context Protocol kullandıkça güvenlik sınırı dış araçlara doğru genişliyor. Agent bağlantı kurmadan önce MCP-Scan ile server yapılandırmalarını ve araç tanımlarını gizli prompt injection vektörlerine karşı inceliyoruz.
  • Artificial AnalysisModel ve tedarikçi seçimini ele alan üçüncü SSS sorusu için Artificial Analysis'ın frontier ve açık kaynak modeller hakkındaki bağımsız verilerini kullanıyoruz. Intelligence, throughput ve fiyat metriklerini karşılaştırarak model seçimindeki tahmini azaltıyoruz.

Değerlendirme ve gözlemlenebilirlik

  • DatadogYüksek hacimli iş yüklerinde API maliyeti ve latency'yi sınırlamayı ele alan dördüncü SSS sorusu için altyapı gözlemlenebilirliğini Datadog ile kuruyoruz. AI Operations çalışmalarında token kullanımını, latency sıçramalarını ve operasyonel sağlığı burada izliyoruz.
  • LangfuseHub, operasyon ekiplerine açık devri destekleyen kanıtlar sunmayı taahhüt ediyor. Langfuse ile model çağrılarını, prompt versiyonlarını ve değerlendirme skorlarını uçtan uca trace'lerde tutarak AI Operations & Managed Services için gereken kanıt tabanını oluşturuyoruz.

Model güvenliği ve güvenlik testleri

  • Guardrails AIHallucination'ı azaltma ve politika uygulamasını ele alan ikinci SSS sorusu için Guardrails AI'ı model çıktısıyla sonraki uygulama mantığı arasına yerleştiriyoruz. Yanıtları çalıştırılmadan önce schema ve güvenlik tanımlarına göre doğruluyoruz.
Otomatikleştirmek istediğiniz iş akışını, operasyonel darboğazı veya kullanım senaryosunu paylaşın. Net bir yapay zekâ uygulama planı kuralım.
Projenizi anlatın

Şirketimizde birden fazla AI fikri ve projesi varken nereden başlamalıyız?

Fikirleri beklenen iş değeri, veri hazırlığı, teknik uygulanabilirlik, regülasyon riskleri ve ekibin sürdürebilme kapasitesi üzerinden puanlıyoruz. Hızlı kazanım sağlayacak PoC (Proof of Concept) adaylarıyla uzun vadeli stratejik girişimleri ayrıştırarak net bir önceliklendirme matrisi oluşturuyoruz.

Bir AI projesinin PoC aşamasından production ortamına geçmeye hazır olduğunu nasıl anlarız?

Modelin doğruluk ve eval metriklerini, latency sürelerini, token maliyetlerini, veri güvenliği kontrollerini ve hata durumlarında devreye girecek fallback senaryolarını test ediyoruz. Sistem, belirlenen kalite ve güvenlik eşiklerini istikrarlı biçimde geçtiğinde canlıya alma kararını veriyoruz.

Zeo'dan hangi Generative AI ve LLM çözümleri için danışmanlık alabiliriz?

Kurumsal strateji ve hazırlık değerlendirmesinden başlayarak; kurumsal RAG ve arama sistemleri, otonom AI agent'lar, akıllı chatbot'lar, iş akışı otomasyonları, LLMOps altyapısı, model güvenlik testleri (red teaming) ve özel uygulama geliştirmeye kadar geniş bir yelpazede uçtan uca destek veriyoruz.

Danışmanlık sürecinde proje kapsamını ve başarı hedeflerini nasıl netleştiriyoruz?

Çalışmayı net bir iş problemi ve ölçülebilir başarı kriterleri etrafında kurguluyoruz. Dahil olacak sistemleri, veri kaynaklarını, kullanıcı rollerini ve kabul kriterlerini baştan tanımlayarak projenin kapsam kayması yaşamadan planlanan takvimde ilerlemesini sağlıyoruz.

Danışmanlık süresince şirketimizden hangi ekiplerin projeye dahil olması gerekir?

Süreçte iş hedefinin sahibi olan iş birimi liderleri, ilgili veriyi ve altyapıyı yöneten mühendislik/veri ekipleri ile gerekliyse güvenlik ve hukuk sorumluları yer alır. Karar mekanizmalarını baştan kurarak toplantı yükünü minimumda tutuyor, her ekibi yalnızca kendi uzmanlık alanında sürece dahil ediyoruz.

Model, platform veya teknoloji sağlayıcısı (OpenAI, Anthropic, yerel açık kaynak) seçimini nasıl yapıyoruz?

Model seçimini kullanım senaryonuzun gereksinimlerine göre yapıyoruz. Akıl yürütme ihtiyacı, yanıt hızı (latency), maliyet bütçesi, veri gizliliği zorunlulukları ve şirket içi barındırma (on-premise) gereksinimlerini karşılaştırarak en uygun model ve platform mimarisini öneriyoruz.

Tek bir LLM sağlayıcısına bağımlı kalmadan çoklu model mimarisi kurabilir miyiz?

Evet. Sağlayıcı bağımlılığını (vendor lock-in) önlemek için LiteLLM veya benzeri model yönlendirme katmanları kurguluyoruz. Bu sayede farklı iş adımlarında en uygun maliyet ve performansa sahip modelleri dinamik olarak çalıştırabilir, bir sağlayıcıda kesinti yaşandığında otomatik olarak diğerine geçebilirsiniz.

Model çıktılarının kalitesini, doğruluğunu ve tutarlılığını nasıl test ve eval ediyoruz?

Kullanım senaryonuza özel temsili veri setleri ve uç durumları (edge case) içeren test senaryoları hazırlıyoruz. Otomatik eval metrikleri (RAG Triad, anlamsal benzerlik, doğruluk testleri) ile alan uzmanlarının insan incelemesini birleştirerek model çıktılarının güvenilirliğini düzenli olarak ölçümlüyoruz.

Halüsinasyon (hallucination) ve hatalı yanıt üretme riskini nasıl kontrol altına alıyorsunuz?

RAG mimarisiyle modeli yalnızca şirketinizin onaylı dokümanlarına dayandırıyor, katı prompt guardrail'ları ve doğrulama katmanları kuruyoruz. Modelin kaynakta bulunmayan bilgilere spekülatif yanıt vermesini engelleyen kısıtlamalar ve yanıt güven skorları ekliyoruz.

Kritik iş süreçlerinde insan onayı (human-in-the-loop) mekanizması nasıl çalışır?

Yüksek riskli veya geri döndürülemez aksiyonlar içeren senaryolarda sistemin doğrudan karar vermesi yerine taslak hazırlayıp yetkili çalışanın onayına sunacağı akışlar kuruyoruz. Güven eşiği aşılmadığında veya şüpheli durumlarda süreci otomatik olarak ilgili uzmana yönlendiriyoruz.

Kurumsal veri gizliliği, KVKK ve bilgi güvenliği standartlarını nasıl koruyoruz?

Verilerin halka açık modellerin eğitiminde kullanılmasını engelleyen kurumsal API ve sanal özel bulut (VPC) bağlantıları kullanıyoruz. Hassas verilerin maskelenmesi (PII redaction), rol bazlı erişim denetimleri ve uçtan uca şifreleme ile verilerinizin tam kontrol altında kalmasını sağlıyoruz.

Danışmanlık projesinin sonunda ekibimize hangi somut çıktılar ve dokümantasyon teslim edilir?

Projenin kapsamına göre; mimari tasarım dokümanları, çalışan prototip veya PoC kod depoları, test ve değerlendirme raporları, güvenlik analizleri, API entegrasyon kılavuzları ve operasyonel bakım el kitapları eksiksiz olarak ekibinize teslim edilir.

Tipik bir Generative AI danışmanlık ve geliştirme projesi ne kadar sürer?

Strateji ve hazırlık değerlendirmeleri genelde 3 ila 4 hafta; PoC geliştirme ve prototipleme çalışmaları 4 ila 8 hafta; kurumsal ölçekli RAG, agent veya entegrasyon projeleri ise sistem karmaşıklığına bağlı olarak 2 ila 4 ay arasında tamamlanır.

AI yatırımlarının kuruma sağladığı verimlilik ve ROI nasıl takip edilir?

Zaman tasarrufu, operasyonel işlem maliyeti, ilk temasta çözüm oranı, hata azalma yüzdesi ve kullanıcı memnuniyeti gibi doğrudan iş sonuçlarına bağlanan KPI'lar tanımlıyoruz. Başlangıç baseline'ı ile sistemin canlı performansını kıyaslayarak somut getirisini raporluyoruz.

Proje tamamlandığında sistemlerin bakımı, operasyonu ve yönetimi kime ait oluyor?

Tüm kaynak kodları, mimari dokümanları ve operasyonel bilgi birikimini şirketinizin kurum içi ekiplerine eksiksiz aktarıyoruz. İhtiyaç duymanız halinde canlı izleme, model optimizasyonu ve yeni özellik geliştirme süreçlerinde devam eden danışmanlık desteği sağlıyoruz. Temel kavramları ortaklaştırmak isterseniz AI 101 dosyamızdan yararlanabilirsiniz.

Zeo kendi iş süreçlerinde yapay zekayı nasıl kullanıyor?

Kendi operasyonlarımızda 100'ün üzerinde üretim iş akışını bağımsız bir LiteLLM katmanı üzerinden çalıştırıyoruz. Yakın bir dönemde bu altyapı 90.000'in üzerinde üretim isteğini ve 120 milyondan fazla token'ı işledi. Eskiden bir danışmanın 20-25 dakikasını alan içerik brief'i hazırlığı artık 1 dakikanın altına indi; ekibimiz kazandığı zamanı stratejik analiz ve doğrulamaya ayırıyor.

Kendi deneyimimizden biliyoruz ki halüsinasyon riski ve benimseme zorlukları gerçektir. Bu nedenle tüm iş akışlarımızda zorunlu doğrulama adımları ve insan onayı mekanizmaları işletiyoruz.