Semantik arama, sorguyu kelime eşleşmesiyle değil anlamıyla karşılayan arama biçimidir. Klasik anahtar kelime aramasında bir belge, sorgudaki kelimeleri içerdiği ölçüde eşleşiyor. Semantik aramada ise sorgu ve belgeler aynı vektör uzayında temsil ediliyor ve yakınlık anlam üzerinden hesaplanıyor.
İşleyiş şöyle. Belgeler önceden bir embedding modelinden geçirilip vektöre çevriliyor ve bir vektör deposuna yazılıyor. Sorgu geldiğinde o da vektöre çevriliyor, ardından depoda en yakın komşular aranıyor. Sonuçlar genelde bir yeniden sıralama adımından geçiriliyor, çünkü ilk getirme hızlı ama kaba oluyor.
Avantaj eşanlamlılarda ve dolaylı ifadelerde ortaya çıkıyor. "Faturamı nasıl indiririm" sorgusu, içinde "fatura indirme" ifadesi hiç geçmeyen ama "belgelerinizi hesabınızdan dışa aktarabilirsiniz" diyen bir sayfayı bulabiliyor. Aynı şekilde yazım hataları ve farklı dillerdeki karşılıklar da tolere ediliyor.
Somut bir örnek: bir yardım merkezinde 600 makale var ve arama kutusuna gelen sorguların üçte biri sonuçsuz dönüyor. Makaleler embedding'e çevrilip semantik aramaya geçildiğinde sonuçsuz sorgu oranı belirgin düşüyor, çünkü kullanıcılar makale başlığındaki terimi değil kendi kelimelerini yazıyor.
Semantik arama tek başına her şeyi çözmüyor. Ürün kodu, marka adı ve tam ifade araması gibi durumlarda anahtar kelime eşleşmesi hâlâ daha isabetli, bu yüzden çoğu sistem iki yöntemi birlikte çalıştırıyor.
